Przejdź do głównej zawartości

Co to jest haiku i dlaczego je piszę?

Co to jest haiku?

    Haiku to prosta forma poetycka wywodząca się z Japonii. Tradycyjnie tematyka haiku obraca się wokół przyrody i pór roku. Te krótkie wierszyki pozwalają uchwycić subtelne piękno zwykłych wydarzeń. A może wcale nie takich zwykłych? Bo kiedy czytam niektóre haiku, nagle dostrzegam wyjątkowość tego, co wcześniej wydawało się powszechne. I na tym chyba polega ich siła. Pozwalają spojrzeć na świat z nieco innej perspektywy.
    Od strony formalnej haiku nie wymaga znajdowania rymu ani trzymania się rytmu. Jedynym ograniczeniem jest liczba linii i sylab. Najczęściej haiku składa się z 17 sylab w następującym układzie:

Pierwsza linia: 5 sylab
Druga linia: 7 sylab
Trzecia linia: 5 sylab

Spróbuję zilustrować to autorskim przykładem:

Tajemniczy las
Leśny Ludek coś struga
Ups! Przeciął palec...

Przeanalizujmy ten utwór:

    Po pierwsze, tematyka. Dotyczy ona przyrody, co zaznacza się we wzmiankach o "tajemniczym lesie" oraz "Leśnym Ludku", którego nauczyciele mylili często z osłem.
    Po drugie, układ sylabiczny. Pierwsza linia to pięć sylab: Ta-jem-ni-czy las. Linia druga to siedem sylab: Leś-ny Lu-dek coś stru-ga. Linia trzecia to znów pięć sylab: Ups! Prze-ciął pa-lec.
    No i jest też "po trzecie". Ten wierszyk ilustruje jeszcze inną częstą cechę haiku: zaskakujące zestawienie dwóch obrazów. W tym wypadku wybitny znawca bushcraftu, Leśny Ludek, zaskakuje czytelnika tym, że przecina sobie palec! Obraz ten może wywołać u odbiorcy mnóstwo pytań: "Jak to się mogło stać? Czy to na pewno był Leśny Ludek, czy tylko ktoś do niego podobny? Jaką podstawową zasadę bezpiecznego używania noża złamał Ludek?" (Oczywiście osoby, które znają Leśnego Ludka osobiście, mogą zadawać sobie inne pytanie: "Kiedy wreszcie ten fajtłapa nauczy się porządnie strugać?". Tak czy owak, osiągnięto efekt zaskoczenia).

Dlaczego piszę haiku?

    Bo to mnie zmusza, żeby na moment się zatrzymać i spróbować opisać coś, czego jestem świadkiem. Żeby się temu przyjrzeć i chwilę nad tym zastanowić. Chyba pomaga mi to bardziej cenić rzeczy, które łatwo mogłyby umknąć uwadze. Moje haiku to krótkie migawki z dnia. Utrwalają na papierze i w mojej pamięci dobre rzeczy, o których tak łatwo byłoby zapomnieć. Podobnie jest z robieniem zdjęć i szkicowaniem. Szczególnie ze szkicowaniem. Nie potrafię rysować, ale i tak to robię, bo sam proces zmusza mnie do szerszego otwarcia oczu i chłonięcia tego, co widzę. Dlatego obok haiku czasem zobaczycie jakieś bazgroły. Sorry.
Czy sam piszesz czasem haiku? A może chciałbyś spróbować? Napisz w komentarzu.
Etykiety:

Komentarze

  1. Anonimowy16/3/23 9:15 PM

    Co to jest niby ten leśny ludek? :)
    Haiku to prawdziwa obserwacja a nie bajdy babci Pierdoły.

    OdpowiedzUsuń

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Wyplatanie: Jak samemu zebrać wiklinę?

Wyplatanie: Jak samemu zebrać wiklinę? Chciałbyś wypleść sobie koszyk? To świetna i rozwijająca zabawa. Zrobienie czegoś własnymi rękami sprawia dużą satysfakcję, szczególnie, jeśli zrobi się to od początku do końca. Końcem jest gotowy koszyk. A początkiem? Własnoręczne zebranie wikliny! Co to jest wiklina? Wiklina to nazwa surowca uzyskiwanego z młodych pędów wierzby. (Tak jak drewno to nazwa surowca uzyskiwanego z drzew). Jak mówimy o roślinie, to mówimy "wierzba", a jeśli chodzi nam o surowiec, to mówimy "wiklina". Koniec końców chodzi o to samo. Najlepsza wiklina do wyplatania to jednoroczne pędy wyrastające z samej ziemi albo z pnia przy samej ziemi. Są one czasami nazywane "odziomkami". Wierzba rośnie bardzo szybko, więc te jednoroczne pędy często osiągają długość 1 metra, a nawet więcej. Dlaczego pędy powinny być jednoroczne? Bo w pierwszym roku rosną, nie tworząc rozgałęzień. Czyli nie będą miały żadnych sęków i nierówności. W kolejnych latach te p...
8 komentarzy
Czytaj więcej

Bushcraft: Jak używając kija, określić kierunki świata?

Bushcraft: Jak używając kija, określić strony świata? Metoda gnomonu Pionowo wbity w ziemię kij, to nic innego jak przyrząd astronomiczny nazywany gnomonem. Pozwala on śledzić ruch Słońca, dzięki czemu możesz między innymi określić strony świata. Do dyspozycji jest kilka metod. Przy każdej z nich pamiętaj o 2 rzeczach: 1) Kij powinien być sztywny i dobrze wbity w ziemię, żeby w trakcie pomiaru się nie poruszył. 2) Wybierz płaskie miejsce, bo nierówna powierzchnia również może zafałszować wynik. Pod koniec artykułu dowiesz się też, jak używając kija, określić kierunki świata w nocy. Metoda 1, podstawowa 1) Wbij pionowo w ziemię kij o długości ok. 1 m. 2) Zaznacz patyczkiem czy kamieniem koniec rzucanego przez kij cienia. 3) Odczekaj 15 minut, aż cień się przesunie, i zaznacz jego koniec kolejnym patyczkiem. 4) Narysuj teraz na ziemi linię łączącą oba wbite w ziemię patyczki. Powstanie w ten sposób oś wskazująca w przybliżeniu kierunek wchód-zachód, przy czym pier...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Dzikie rośliny jadalne - od czego zacząć? Wiosna

Dzikie rośliny jadalne - od czego zacząć? Wiosna Wiosna to świetny moment na rozpoczęcie przygody z dzikimi roślinami jadalnymi. Spośród około 3000 gatunków roślin występujących w naszym kraju, ponad 1000 można uznać za jadalne. Ta liczba jest wprost przytłaczająca. Od czego więc zacząć? W tym poście przedstawiam 5 roślin jadalnych, które łatwo znaleźć, rozpoznać i przygotować. Oczywiście pamiętając o tym, żeby korzystać z bogactwa roślin, ale ich nie niszczyć . 1) Lipa W Polsce w stanie dzikim występują dwa gatunki lipy: Lipa drobnolistna ( Tilia cordata ) oraz Lipa szerokolistna ( Tilia platyphyllos ).  Rozpoznawanie:  Lipy łatwo rozpoznać po sercowatych liściach, które u poszczególnych gatunków różnią się po prostu wielkością. Wiele osób latem zbiera kwiaty lipy na herbatkę, więc dobrze kojarzy to drzewo. Wspomnę jeszcze, że lipy należą do rodziny Ślazowatych ( Malvaceae ), co da się poniekąd wyczuć, rozcierając liść w palcach. Kiedy to zrobimy, pocz...
6 komentarzy
Czytaj więcej